Tấm HCĐ đầu tiên của Việt Nam tại Asiad 20: Teqball tạo nên cú chấn động mang tên lịch sử

Bong bóng truyền thông vỡ, nhưng tiếng vỡ rất khẽ. Tấm HCĐ đầu tiên của đoàn thể thao Việt Nam tại Asiad 20 không đến từ Karate, Judo hay bơi lội, mà đến từ Teqball – môn thể thao mà trước giải đấu này phần lớn người hâm mộ Việt Nam chưa từng nghe tên. Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi đã đánh bại cặp Dsouza Quimcy Joaquim và Beg Mohamed Anas Imran của Ấn Độ với tỷ số 2-0 trong trận tranh HCĐ nội dung đôi nam nữ, chính thức mở tài khoản huy chương cho Việt Nam tại kỳ Asiad tổ chức trên đất Nhật Bản. Teqball là sản phẩm lai giữa bóng đá và bóng bàn. Vận động viên thi đấu trên chiếc bàn cong, dùng chân, đầu, ngực điều khiển bóng và chuyền qua lưới. Mỗi đội chỉ được chạm bóng tối đa ba lần trước khi đưa bóng sang phần sân đối phương. Không có pha truy cản bằng vai, không có cú tắc bóng, không có sức ép thể lực kiểu chạy đua 90 phút – thứ duy nhất quyết định trận đấu là kỹ thuật cá nhân, phản xạ và sự ăn ý giữa hai người. Môn này lần đầu tiên được đưa vào chương trình Asiad 20. Với Việt Nam, nó gần như là vùng đất lạ. Vậy mà Minh Tân và Gia Nghi lại biến vùng đất lạ thành nơi khởi đầu cho hành trình huy chương. Điều tôi chú ý trong trận tranh HCĐ không nằm ở tỷ số 2-0, mà nằm ở cách cặp đôi Việt Nam xử lý những tình huống bóng hai người. Teqball đôi khác hẳn Teqball đơn. Một người có thể chơi hay nhưng nếu người kia không đọc được ý đồ, bàn bóng sẽ sụp đổ sau hai nhịp chạm. Minh Tân có thói quen chuyền bóng bằng má ngoài chân trái sang phía thuận của Gia Nghi, còn Gia Nghi thường trả bóng ngược lại bằng gót chân để giữ nhịp. Những chi tiết nhỏ này không nằm trong bảng thống kê chính thức, nhưng nó cho thấy họ đã tập cùng nhau đủ lâu để hiểu vị trí của nhau trên bàn đấu. Giới làm chuyên môn thường nhìn Teqball như trò giải trí. Tôi nhìn nó như một hệ thống ra quyết định tốc độ cao. Trong bóng đá, một cầu thủ có từ hai đến ba giây để quan sát trước khi nhận bóng. Trong Teqball, thời gian đó bị nén xuống dưới một giây. Bóng nảy lên mặt bàn cong, thay đổi độ xoáy, và nếu hai vận động viên không cùng nhịp thở, điểm số sẽ trôi đi rất nhanh. Dữ liệu giải thích quá khứ, cảm xúc mới dự đoán tương lai. Trận đấu với Ấn Độ cho thấy cặp đôi Việt Nam sở hữu cả kỹ thuật lẫn sự điềm tĩnh hiếm thấy ở một bộ môn mới. Họ không cố ghi điểm bằng những cú vung chân mạo hiểm; họ kéo dài nhịp bóng, buộc đối thủ di chuyển nhiều hơn và chờ sai lầm. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi Teqball từ những giải đấu nhỏ ở châu Âu, tôi nhận thấy các đội tuyển hàng đầu thế giới không chọn những cầu thủ có cú sút mạnh, mà chọn những người có khả năng ra quyết định trong áp lực thời gian cực ngắn. Minh Tân và Gia Nghi thuộc nhóm thứ hai. Họ hiếm khi thực hiện cú đánh bóng mạo hiểm từ phần sân nhà. Thay vào đó, họ dùng bước di chuyển đầu tiên để đưa bóng vào khu vực an toàn, sau đó mới tăng tốc. Cách chơi này không hào nhoáng, nhưng nó mang lại sự ổn định – thứ mà mọi đội tuyển cần ở một kỳ Asiad dài hơi. Thành tích của Minh Tân và Gia Nghi càng có giá trị khi đặt bên cạnh thất bại của Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa ở trận tranh HCĐ nội dung đôi nam sáng 20/9. Cùng một đội tuyển, cùng một bộ môn, nhưng hai cặp đấu lại đi về hai hướng trái ngược. Trong khi cặp đôi nam nữ giữ được sự chủ động, cặp đôi nam liên tục mắc lỗi trong những pha bóng bổng và để Iraq khai thác điểm yếu ở khoảng trống giữa hai người. Teqball không tha thứ cho sự thiếu nhất quán. Một điểm số mất vì chuyền hụt có thể thay đổi toàn bộ cục diện trận đấu. Người Nhật không sợ thua, họ sợ thua mà không học được gì. Đó là lý do Teqball được đưa vào Asiad 20 ngay tại Nhật Bản, và đó cũng là thông điệp mà tôi muốn gửi đến những người làm chuyên môn ở Việt Nam. Tấm HCĐ này rất đáng tự hào, nhưng nó chỉ có ý nghĩa nếu chúng ta hiểu vì sao nó đến. Nó đến từ sự đầu tư có chủ đích cho một bộ môn còn mới, từ việc chọn đúng người, đúng cặp, và cho họ thời gian tập luyện cùng nhau. Không có công thức kỳ diệu nào ở đây. Có một quy trình, và quy trình đó đang bắt đầu cho ra kết quả. Trong khi Teqball tạo bất ngờ, Karate tiếp tục là điểm tựa quen thuộc của thể thao Việt Nam tại đấu trường châu lục. Bùi Ngọc Nhi giành HCĐ nội dung Kata biểu diễn cá nhân nữ sau một ngày thi đấu đầy cảm xúc. Cô thua Ono Maho của chủ nhà Nhật Bản 0-5 ở trận mở màn, nhưng ngay sau đó đánh bại Choi Haeun của Hàn Quốc 5-0 và Leong Wai Yee Shannon của Singapore 4-1. Điều đáng nói là cách Ngọc Nhi đứng dậy sau trận thua trắng. Nhiều võ sĩ trẻ sẽ sụp đổ tâm lý sau khi bị chấm điểm 0-5 trước võ sĩ nước chủ nhà. Ngọc Nhi không làm vậy. Cô quay lại, siết chặt từng động tác, và biến sự thất vọng thành động lực cho hai trận đấu tiếp theo. Thành tích của Ngọc Nhi không phải ngẫu nhiên. Cô đã tạo dấu ấn tại SEA Games 33 và các giải trẻ châu Á trước khi bước lên sân khấu Asiad. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh một chi tiết: cô vẫn còn cơ hội giành thêm huy chương. Ngọc Nhi cùng các đồng đội sẽ gặp Nepal ở tứ kết Kata đồng đội nữ vào ngày 22/9. Nếu giữ được mạch cảm xúc hiện tại, tấm HCĐ này có thể chỉ là khởi đầu. Ở bảng tổng sắp, Trung Quốc đã chiếm ngôi đầu sau gần nửa ngày thi đấu với 2 HCV, 4 HCB và 1 HCĐ. Lin Xinyu mang về tấm HCV đầu tiên cho Trung Quốc ở nội dung 3 môn phối hợp nữ. Nhật Bản xếp thứ hai với 2 HCV và 3 HCĐ. Macao, Hàn Quốc và Kazakhstan cùng có 1 HCV, lần lượt đứng từ vị trí thứ ba đến thứ năm. Việt Nam tạm xếp thứ chín với 2 HCĐ. Hai tấm huy chương có màu sắc giống nhau, nhưng một tấm đến từ bộ môn mới và một tấm đến từ bộ môn truyền thống – đó chính là bức tranh thu nhỏ của thể thao Việt Nam ở thời điểm hiện tại. Tôi có thể sai, nhưng tôi nghĩ giới truyền thông đang dành cho tấm HCĐ Teqball này sự chú ý chưa tương xứng với tiềm năng thực sự của nó. Nếu chỉ dừng lại ở việc ăn mừng, chúng ta sẽ bỏ lỡ câu chuyện lớn hơn: Teqball là môn thể thao chi phí thấp, không đòi hỏi hệ thống sân bãi khổng lồ, phù hợp với điều kiện của Việt Nam, và hoàn toàn có thể phát triển ở khu vực nông thôn lẫn thành thị. Trong khi bóng đá ngày càng tốn kém, Teqball mở ra một con đường khác. Bài toán không nằm ở việc chúng ta có bao nhiêu huy chương, mà nằm ở việc chúng ta có đủ dũng cảm để xây dựng hệ thống đào tạo cho một bộ môn chưa từng nằm trong danh sách ưu tiên. Thất bại của Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa ngay sau tấm HCĐ của Minh Tân và Gia Nghi cho thấy ranh giới giữa huy chương và trắng tay ở Teqball rất mong manh. Một buổi sáng có thể mang về hai tấm huy chương; một buổi sáng khác có thể mang về hai nỗi tiếc nuối. Chúng ta không nhớ trận đấu, chúng ta nhớ khoảnh khắc nó vỡ. Khoảnh khắc bóng chạm lưới Iraq và rơi xuống sân là khoảnh khắc mà đội tuyển Teqball Việt Nam cần ghi nhớ, không phải để dằn vặt, mà để biết rằng ở đấu trường châu lục, mọi chi tiết nhỏ đều quyết định. Dị giáo hôm nay là chính thống ngày mai. Teqball từng bị coi là trò chơi bên lề, nhưng khi nó xuất hiện trong chương trình Asiad, nó đã trở thành một bộ môn thể thao chính thức. Việt Nam vừa ghi dấu ấn đầu tiên ở bộ môn này, nhưng tấm HCĐ sẽ nhanh chóng bị lãng quên nếu không có những bước đi tiếp theo. Tôi đặt cược rằng trong vòng ba năm tới, Teqball sẽ trở thành một trong những bộ môn được đầu tư mạnh nhất của thể thao Việt Nam. Tôi sẽ quay lại kiểm chứng tại Asiad 21. Nếu không có thêm huy chương nào từ bộ môn này, tôi sẽ công khai nhận sai.